ଡମ୍ବରୁଧର ବେହେରା
ପାହାଡ଼ର ଆଖିରେ ଆଜି
କଳା ମେଘର କଜଳ,
ଆକାଶର ଛାତି ଚିରି
ଝରୁଛି ଅବିରତ ଜଳ ।
ନଦୀ ଆଜି ନଦୀ ନୁହେଁ—
ଏକ ଉନ୍ମତ୍ତ ନାଗିନୀ,
କୂଳର ସବୁଜ ଶାଢ଼ି ଚିରି
ଦୌଡ଼ୁଛି ଫଣା ଟେକି ।
ପାହାଡ଼ର ଛାତିରୁ
ଖସି ପଡୁଛି ପଥରର ଲୁହ,
ଜଙ୍ଗଲର ନିଶ୍ୱାସ ହୋଇ
ପବନ ଖୋଜୁଛି ହଜିଯାଇଥିବା ଦିଗ ।
ପ୍ରକୃତି କାନ୍ଦୁଛି—
ତା’ ଆଖିର ଲୁହ ନୁହେଁ ଆଉ ଲୁହ,
ମଣିଷର ଦ୍ୱାରେ ଆସି
ବନ୍ୟାର ଢେଉ ହୋଇ ଧକ୍କା ଦେଉଛି ସେହି ଅଶ୍ରୁ ।
ଆମେ ତ କାଟିଥିଲୁ
ଜଙ୍ଗଲର ସବୁଜ ଚୁଟି,
ପାହାଡ଼ର ଦେହରେ ଆଙ୍କିଥିଲୁ
ଲୋଭର ଲମ୍ବା ରେଖା ।
ନଦୀର ନୀଳ ଶାଢ଼ିରେ
ବାନ୍ଧିଥିଲୁ କଂକ୍ରିଟର ଗଣ୍ଠି,
ଆଜି ସେହି ନଦୀ
ଖୋଲିଦେଇଛି ବନ୍ଧନର ଗଣ୍ଠି ।
ଘରଗୁଡ଼ିକ—
ଜଳର ଆଇନାରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ,
ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ—
ନଦୀର ନୂଆ ନକ୍ସା,
ଆଉ ମଣିଷ—
ଏକ ଅସହାୟ ପତ୍ର,
ଢେଉର ହାତରେ ଲେଖାଯାଉଛି
ଅଜଣା ଭବିଷ୍ୟତର ଠିକଣା ।
କେଉଁଠି ଚୁଲିର ଧୂଆଁ ନାହିଁ,
କେଉଁଠି ଶୁଣାଯାଏନି
ସନ୍ଧ୍ୟା ଘଣ୍ଟିର ମୃଦୁ ସ୍ୱର,
କେବଳ ଜଳର ଗର୍ଜନ—
ମଣିଷର ଅହଂକାର ଉପରେ
ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱାକ୍ଷର ।
ଏ ବନ୍ୟା ଅଭିଶାପ ନୁହେଁ କେବଳ,
ଏ ପୃଥିବୀର ଲେଖା ଏକ ଚିଠି—
“ମୋତେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କରି
କେତେ ଦିନ ହସିବ ମଣିଷ ?”
ପ୍ରକୃତିର ଆଖିର ଲୁହ
ଯେତେବେଳେ ହୁଏ ସମୁଦ୍ର,
ମଣିଷର ଗର୍ବର ପ୍ରାସାଦ
ହୋଇଯାଏ ମୁଠାଏ ମାଟିର ଧୂଳି ।
ତଥାପି—
ବନ୍ୟା ହଟି ଯିବ ଦିନେ,
ପାହାଡ଼ ପୁଣି ପିନ୍ଧିବ ସବୁଜ ବନାନୀ,
ନଦୀ ପୁଣି ଗାଇବ ଲୋରି,
ଯଦି ମଣିଷ ଶିଖିଯାଏ
ପ୍ରକୃତିକୁ ଭଲପାଇବାର ଭାଷା ।
କାରଣ
ପ୍ରକୃତି ଆମର ଦାସୀ ନୁହେଁ—
ସେ ଆମ ଜୀବନର ଜନନୀ;
ତା’ ଆଖିରେ ଯଦି ଲୁହ ଆସେ,
ଆମ ଆଖିରେ ମଧ୍ୟ
ଭବିଷ୍ୟତର ଅନ୍ଧାର ଭାସେ ।
ଜଗଦଳପୁର, ବସ୍ତର, ଛତିଶଗଡ଼, ମୋ – ୯୪୩୭୭୮୮୪୬୪
ଲେଖକ ପରିଚୟ
ପେଶା ଶିକ୍ଷକତା, ନିଶା ସହିତ୍ୟକତା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଛାତ୍ର ଓ ଶିକ୍ଷକ ଜୀବନ ହିଁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧରେଇ ଦିଏ କଲମ, ଲେଖାଇ ଦିଏ ଆପଣାଛାଏଁ କିଛି ସୃଜନ । ଏଯାବତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି : ଆଲୋଚନା ଗୁଚ୍ଛ (ସମାଲୋଚକ ପୁସ୍ତକ) ଓ ସ୍ଵୟଂସିଦ୍ଧା (କବିତା ପୁସ୍ତକ) । ଏକାଧାରରେ ସେ ମାନବବାଦୀ, ଭାବୁକ, କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ସମାଲୋଚକ ।ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ତିନୋଟି ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର କଲମ ଶାଣିତ । ଅନେକ କବିତା ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ତଥା ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ପ୍ରକାଶିତ । ଏଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ପ୍ରଶସ୍ତି ।
